woensdag 7 februari 2018

Stroomloos, stuurloos en een beetje moedeloos

Sneeuw is leuk, veel sneeuw is prachtig, maar je kan het ook overdrijven! Er zitten op den duur nadelen aan; neem bijvoorbeeld deze drie: eerst stroomloos

Hier geen code rood als er minder dan twee meter ligt, maar bij zo'n anderhalve meter begin je dat wel te merken. Al was het maar doordat, in een houten huis als het onze, deuren en ramen gaan klemmen door het gewicht van de sneeuw op het dak. Dikke ijsklompen zorgen ervoor dat de dakgoten doorbuigen en zonder spikes onder je laarzen breek je buiten je nek. Daar valt allemaal nog mee te leven, maar dat om de haverklap de stroom uitvalt is op z'n minst knap onhandig.

Zitten we 's avonds plotseling in het donker: okay, kaarsen aan, zaklampjes bij de hand. 
Tv op zwart midden in een spannende serie: goed, spannende boeken genoeg binnen handbereik. Fornuis buiten werking: nouja, er is altijd wel een prakje te vinden dat kan worden opgewarmd op de houtkachel, en anders wordt het een boterham vanavond. De slaapkamer en het bed, weliswaar nu niet voorverwarmd door de elektrische dekens, vinden we op de tast. Elektrische wekker staat te flipperen: gelukkig hebben onze mobieltjes ook een wekkerfunctie. Zzzzzzzzz.
Word ik na een paar uur slapen wakker, sluip ik voorzichtig de huiskamer in om te zien wie er daar zitten te praten - o nee, dat is de tv! En alle lampen zijn aan... 

Maar dan overdag. Henk is naar zijn werk, ik wil koffie zetten en floep, daar gaan we weer, het koffiezeapparaat doet het niet. Dan maar even oploskoffie - o nee, de waterkoker en het fornuis doen het natuurlijk ook niet. Het is stil in huis zonder de radio. Cd opzetten dan? Forget it...Het wordt koud in huis, de gevelkachels zijn uit, ik moet telkens een blok hout in de kachel stoppen en in de buurt blijven. Opwarmen onder een warme douche kan ook niet, de waterdruk is weg dus er is zelfs geen koud water meer. Alleen in de wasmachine, die halverwege het programma was toen de stroom uitviel. 
Mijn huisvrouwenbestaan op zo'n doordeweekse dag ziet er ineens heel anders uit...De sneeuw reflecteert zo hevig dat er genoeg licht in huis is om te kunnen stofzuigen - als de stofzuiger het zou doen dan. 
Laat ik me dan maar nuttig maken door nog wat weggeeftasjes in elkaar te zetten, voor in de winkel. Ik maak ze van kapotte boodschappentassen, gescheurde plastic tafellakens, rijstzakken, en conferentietasjes, dat soort dingen, en gebruik alles wat los en vast zit. Klanten vinden het erg leuk om hun boodschappen in zo'n raar verknipt gevalletje mee te krijgen, in plaats van te moeten betalen voor een kale plastic tas. 




Maar ja, zonder naaimachine wordt tasjes maken een intensief en tijdrovend klusje. Ook de pc en de printer zijn natuurlijk tijdelijk buiten bedrijf, dus die etiketten moeten op hun beurt wachten. 

In de winkelkeuken is het veel te koud en donker, het enige wat ik nu kan doen is handmatig kaas en noten malen in het mechanische molentje dat Ria vorig jaar meebracht...Geniaal!


Gevlucht uit de stroomloze kou beneden, terug op de bank bij de kachel, dan maar een breiwerk opgediept en hop, na een paar uur stroomloosheid klikt ineens alles weer aan! 


Zie, hoe verschrikkelijk afhankelijk we zijn van stroom. Voor onze manier van leven dan. 

Dan: stuurloos.
Een ander euvel deed zich voor aan de auto, ook al zo'n ding waar wij in dit leven hier absoluut niet zonder kunnen. Henk wilde aan het eind van de middag na het werk op de slachterij naar huis, toen de ruitenwissers van de auto bleken te weigeren. In doorlopend heftige sneeuwbuien is rijden dan echt niet te doen - dus daar stond hij, moest de auto laten staan. Zoiets als een stadsbus rijdt daar niet. 
Gelukkig hebben we een goede buur, die ook nu weer bewees beter te zijn dan een verre vriend. Olav ging Henk gewoon halen, en de volgende morgen kwamen slachterijcollega's hem zonder sputteren ophalen, ook al betekent dat minstens 25 minuten omrijden. 
Tijdens de werkdag toen het even niet sneeuwde kon de auto naar de garage worden gebracht - maar toen de slachtdag was afgelopen was de garage al gesloten (veel bedrijven gaan om 16.00 uur dicht). Dus moesten de collega's Henk weer thuisbrengen en de volgende morgen nog eens ophalen....
Enfin, de dag daarop was Henk vrij en reed er een bus richting garage. En gelukkig leek de reparatie van de ruitenwissers binnen de garantie van de vorige reparatie te vallen, dus kosteloos. Halleluja. Er zit zowaar iets mee.

En tenslotte: beetje moedeloos.
De straat voor en de opgang naar de winkel zijn ijsbanen geworden; ookal vegen we telkens de sneeuw weg, eronder ligt een dikke laag spiegelglad ijs, die uiterst voorzichtig laveren van levensbelang maakt. Hopelijk is dat, met de aanhoudende kou en de onophoudelijke sneeuwbuien, de reden voor het gebrek aan belangstelling voor Solvik Mat momenteel. Januari is een regelrechte ramp geweest voor het bedrijf: helemaal nul cateringopdrachten, en al met al twee klanten in de winkel! Terwijl we, naast alle heerlijke jams, chutneys, marmelades etc. zulke lekkere dingen op de toonbank hebben staan: 




Dat is was dus in januari 1 op 1 geen inkomsten uit Solvik Mat. Zucht zucht en nog eens een diepe zucht. Water en brood voor ons voorlopig, en vechten tegen moedeloosheid af en toe. Hopelijk wordt het beter, maar er valt geen peil op te trekken. 
We proberen het maar 'een uitdaging' te noemen. En de kop op te houden. 

dinsdag 23 januari 2018

Winterkitsch

Eigenlijk wonen we al maanden in een veel meer dan levensgrote kitscherige kerstkaart; het heeft hier sinds jaren niet zo lang en zoveel gesneeuwd als nu. 
Begon het voorzichtig half november, het echte, grote sneeuwen ging in december van start, zette onverminderd voort in januari, en het ziet er niet naar uit dat het binnenkort ophoudt. 




Er liggen behoorlijke sneeuwbergen om ons heen en elke morgen is alles weer maagdelijk en ongeschonden, alsof er nooit bandensporen of voetstappen zijn geweest.



Lang niet voor iedereen fijn: arme Henk moet elke dag de auto uitgraven en de laag van het dak wegbezemen om te voorkomen dat die onverhoeds voor de voorruit schuift tijdens het rijden. Wat weleens gebeurd is, maar gelukkig goed is afgelopen. 



De vogels vinden niet elke dag nieuwe zaden in de tuin, want ik kan niet meer bij de voederhuisjes zonder tot mijn middel in de poedersneeuw weg te zakken, mt het risico vervolgens flinke smakken te maken, omdat de (onzichtbare) ondergrond stijf bevroren is.  

zoekplaatje: waar hangt het vogevoedersilootje nou toch?
Hout voor de kachel uit de schuur halen is bijna onmogelijk geworden: het door Henk uitgegraven pad naar boven is veranderd in een gevaarlijk soort bobsleebaan. Waarvan de toegang ook nog eens versperd wordt door takken van de oude pruimenboom, die ernstig doorbuigen onder het gewicht van de sneeuw. 



De witte gebergten beginnen meteen achter de voordeurmat (wanneer die tenminste nog te vinden is), 


en wie naar de straat beneden, of naar de winkel wil, moet met gevaar voor eigen leven via weer zo'n bobsleebaan, zich vasthoudend aan het hek (wanneer dat nog te vinden is). 




Rondom het huis is het oppassen geblazen voor vallend ijs: er hangen overal pegels als vlijmscherpe bajonetten, en omdat het niet heel erg vriest - overdag is het een paar graden onder nul - bezwijken ze soms onder hun eigen gewicht. Zoiets moet je niet in je nek krijgen!




Wat normaalgesproken ons terras is, is nu een soort Antarctica geworden, met een bbq als sneeuwpop....

Buurman Olav vreest dat de berg die zich op ons dak heeft opgebouwd voor problemen kan gaan zorgen; het zijn tonnen volgens hem, en het dak is oud. Daarom is hij er een paar maal op geklommen, samen met Henk en schoonzoon Øystein, om zoveel mogelijk sneeuw weg te scheppen.  
Met als gevolg dat het je nu dit ziet, vanuit de ramen van de achterkamer.....



Maar ik geniet met volle teugen van de oneindige hoeveelheid prachtige, stille plaatjes die deze winter oplevert. Schilderachtig, sprookjesachtig, soms zo volmaakt dat het bijna kitsch is. Dat je, onderweg in de auto, het idee hebt door een National Geographic reportage te rijden, of door de bladen van een glossy kalender of zoiets. Foto's maken, ik kan wel aan de gang blijven!

De poezen lijken in een soort winterslaap te zijn gegaan: ze slapen zomaar 20 uur aaneen en zijn hoogstens 2 x per dag en paar minuten buiten, gauw gauw weer naarbinnen, gauw gauw weer op een stoel, de bank, een bed, oogjes dicht, bewusteloos. 

Zo niet de kippen! Stopten ze half november met leggen, ze begonnen vreemd genoeg eind december doodleuk opnieuw en tegenwoordig kan ik elke dag 3 of 4 prachtige verse eieren scoren!

Wel zielig dat ze niet naarbuiten kunnen; ze zitten weer heel mooi vol in de veren en willen niets liever dan lekker door het gras banjeren, maar het zal nog even duren voordat dat kan. Ook de ren is onbetreedbaar, want helemaal gevuld met sneeuw en daar wagen ze zich niet in. Ik geloof dat ze zich behoorlijk lopen te vervelen en ga ze dus een paar keer per dag maar even gezelschap houden, tegen ze kletsen en ze verwennen met lekkere hapjes. 

Sinds de eerste week van januari heeft het reguliere leven weer zijn aanvang genomen.  Patricia heeft haar boeken en borduurwerk ingepakt en is uitgerust huiswaarts gekeerd, 

 

Henk is weer aan de slag gegaan op Holte Gård, ik experimenteer met recepten voor het samenstellen van een nieuwe menukaart voor de catering. Straks in april bestaat Solvik Mat vier jaar, hoogste tijd voor vernieuwing. Niet teveel vernieuwing (dat vinden Noren eng), maar wel wat verrassende andere gerechtjes. Een tijdrovende klus die veel voeten in de aarde heeft. Maar leuk, dat wel. 

donderdag 28 december 2017

A room with a view

Dit huis is meer dan 100 jaar oud. Dat maakt het heel charmant en karakteristiek - maar het heeft ook nadelen natuurlijk. 
Er is nogal wat achterstallig onderhoud, daar neemt men het hier allemaal niet zo nauw mee en het huis is ook een tijd niet of maar gedeeltelijk bewoond geweest.

Binnen zorgen we zelf goed voor het huis, maar de buitenkant is lastig, én de verantwoordelijkheid van de eigenaar, buurman Olav.  En die, ach, die doet af en toe iets, maar niets heeft echt prioriteit. 
Wel het raam van onze slaapkamer. De meeste raamkozijnen zijn door ouderdom vervormd, vermolmd en tamelijk verveloos, maar bij dat slaapkamerraam was iets vreemds aan de hand. We werden regelmatig wakker van een doordringend getik en ontdekten dat hele families koolmeesjes een of ander spul (stopverf? Isolatiemateriaal van voor de eerste wereldoorlog?) uit het kozijn aan het pulken waren! 



Totdat er zo'n grote flinke kier was ontstaan dat poes Poppy er met gemak vogeltjes vandaan plukte. Die ze vervolgens onder ons bed ging zitten opeten - jasses! Inmiddels durfden we het raam niet meer open te doen uit angst dat het uit elkaar en naar beneden zou vallen. 


Olav had vorig jaar Kerst al beloofd er een nieuw raam in te zullen zetten, als het voorjaar zou worden. Dat werd, zoals te verwachten, ietsje pietsje later. 
Eind november, de eerste sneeuwperiode was al voorbij, het was min 7 maar zonnig, kwam het er dan eindelijk van. Met hulp van schoonzoon Øystein en vooral met de botte bijl en een ruime hoeveelheid Franse slag sneuvelden de oude vermolmde kozijnen. Met verschillende ruitjes die misschien al 100 jaar geleden waren gebroken, werden ze weggeslagen en buiten tegen de schuur gezet - waar ze waarschijnlijk over 3 jaar nog staan... Opruimen is niet zo de gewoonte, hier.


De restanten werden zonder pardon naar beneden gekieperd,


en omdat de afmetingen van oude en nieuwe ramen niet helemaal met elkaar overeenkwamen had de hele operatie nogal wat voeten in de aarde.





Het gloednieuwe raam met dubbel glas, dat al maanden in de schuur had staan wachten, kon niet door het trapgat, dus werd met vereende krachten buitenom naarbinnen getakeld. Het oude stro in de kozijnen moest met schuim worden aangevuld etc. Een paar dagen lang struikelden we in het hele huis over links en rechts neergesmeten gereedschap...



Maar goed, lang verhaal kort, uiteindelijk zat het er in, kleiner dan het oorspronkelijke, maar degelijk. Je kunt het zonder meer open en dicht doen! Wat een vooruitgang! 
De dag nadat het af was zette de tweede sneeuwperiode in, dus het schilderwerk aan de buitenkant zal moeten wachten.


En zo hebben we weer een vorstvrije (bed)room with a view. 


Inmiddels is het flink aan het winteren geslagen. 
Met zo'n 10 graden onder nul, een flinke laag sneeuw en vervaarlijk gladde wegen gebeurt het nauwelijks, dat er een klant in onze winkel komt. Helaas. 


In dit jaargetijde kiezen de Noren nou eenmaal liever voor boodschappen doen in een van die stijlloze maar verwarmde winkelcentra, die zonder uitzondering langs de (schoongemaakte) grotere wegen liggen. Zeker in de afgelopen weken, de tijd van het massaal en tamelijk hysterisch kerstinkopen doen, mijden ze de landelijke achterafweggetjes en de lokale middenstand. 
Jammer, want we hadden leuke, lekkere en originele kerstcadeautjes genoeg in de aanbieding. Gelukkig zijn we die voor het grootste deel op de (kerst-)markten kwijtgeraakt. 

Zus Patricia kwam, we vierden een beetje Kerst, met bescheiden ontbijtjes,


feestelijke voorafjes, een goed glas wijn, 


en jawel, een hele, zelfgebraden kip. Onderdeel van het kip-kerstpakket dat Henk zowaar van zijn werkgever meekreeg. 






Patricia borduurt, breit en leest, we slapen uit, spelen scrabble en houden ons kalm, houden de winkel tijdens romjul (de dagen tussen Kerst en Oud & Nieuw) gesloten. We hebben deze dagen hard nodig om te kunnen 'avslappen', uitrusten en ontspannen, om staks weer volop energie te hebben voor een nieuw jaar. 



Maar aan het noodzakelijke sneeuwruimen ontkom je natuurlijk niet....


Als het goed is gaan de dagen alweer lengen en kan de kerstverlichting straks terug de zolder op. Eerst nog even genieten van de witte wereld en een paar vrije dagen.
Vanaf hier voor iedereen:

gezellige dagen, houd de moed er in en laat het een goed 2018 worden!



dinsdag 12 december 2017

Herfstklussen

De herfst was weer kort en krachtig, en vooral: heel prachtig...

Van de ene op de andere dag was het gras bezaaid met blaadjes,

en piepten er hier en daar paddestoelen doorheen. De sering kleurde zachtroze, 


en de klimop (of wingerd - of is dat eigenlijk hetzelfde?) overal om ons heen gingen van groen naar geel naar rood.



's Morgens een kil wit waas op het gras, waar de herten zich niets van aantrokken - ze wisten de laatste valappels feilloos te vinden.



en de overgebleven rozenbottels, daar hadden ze ook wel oortjes naar.... 


Het merendeel van die rozenbottels had ik overigens al geplukt en ingevroren. Het verhaal gaat dat ze pas goed tot hun recht komen voor verwerking als er 'een nachtvorst overheen is gegaan', maar misschien is dat net zo'n sprookje als dat over boerenkool. Een bevriende teler vertelde laatst dat dat echt onzin is. 
Ik stop de rozenbottels in de vriezer, totdat ik tijd heb om ze in kruidige, vitaminerijke jam te veranderen. 

Bij oktober hoort ook aandacht voor Pink Ribbon - dat speelt hier lang niet zo als in Nederland. Borstkanker natuurlijk wel, inzamelacties voor onderzoek daarentegen maar mondjesmaat. 
Zag ik in Utrecht in oktober in elke winkel en etalage wel iets van dien aard, hier is er een beperkt aantal ketens dat iets doet en zie je incidenteel iemand met een speldje op haar jas (wat er dan vervolgens weer wel, op z'n Noors, tot ver na oktober op blijft zitten). 




We houden vol. Eierkoekjes met roze glazuur, in een kek zakje met een label aan een roze strikje en ach, de meeste zijn verkocht. Levert nagenoeg niks op, noch voor Pink Ribbon noch voor ons, maar symbolische soldariteit is ook iets waard.

En toen de herfst en oktober vorderden kregen we Doeke, uit het verre Friesland, na 1,5 jaar weer eens over de vloer. Onze hoogst persoonlijke klusjesman!


De klussenlijst werd meteen ter hand genomen. Planschetsjes en berekeningetjes werden gemaakt, gereedschap bij elkaar gezocht. De volgende dag reden Doeke en Henk naar een bouwmarkt voor de benodigde materialen.




Zo kwam er eindelijk een ordentelijke lamp mét schakelaar in de voorraadkamer achter de winkel, zodat ik voortaan niet meer hoef te klungelen met en zware stekker in een wrak stopcontact, en de daar 'tijdelijk' opgehangen bouwlamp kon worden opgeborgen.  
En meneer schaafde, schuurde, mat en zaagde onvermoeibaar aan diverse klemmende en kierende deuren, zowel van de winkel als van het huis, totdat ze weer zonder problemen open en dicht gingen. 


De vervaarlijk doorbuigende scharnierplank die al jaren ons tafelblad is als we op de markt staan, is vervangen door een bredere, sterkere variant in twee delen - ook gemakkelijker te vervoeren in de auto. Keurig op maat en netjes afgewerkt natuurlijk.


Restjes hout werden in de zon gedroogd en tot kachelhoutjes verzaagd.


De ingrijpendste klus was wel het opknappen van het kippenhok: bij heftige regen of veel smeltende sneeuw liep er water langs de achterwand van het binnenhok; lekkage verholpen, 

tochtkieren langs de deur dichtgetimmerd, 


scheuren in het oude beton weggemetseld, de opgehoopte aarde in de ren omgeschept en verplaatst, 

(toen lag er nog geen sneeuw in hoor....)
de dakpanelen op de ren verduurzaamd en verhoogd en ga zo maar door.  


Van een andere orde maar ook niet onbelangrijk: een schuifje aan de binnenkant van de wc-deur gefabiceerd! Het komt nogal eens voor dat iemand nietsvermoedend de wc inloopt, die dan al bezet blijkt, en met de hoeveelheid logees hier levert dat, zeg maar, ongemakkelijke situaties op.


Zo slonk de klussenlijst tot onze tevredenheid stukje bij beetje, en na een week waren er nog genoeg plannen en ideeën, maar de tijd was op. Nog even een ontbijtje in de herfstzon op het balkon, 

en dat was het weer. Henk moest werken, Doeke nam de bus naar Skien, waarvandaan een bus naar het vliegveld gaat.



Welkom terug klusvriend!

Bleven wij weer samen achter, werd het kouder, hadden we toch begin november nog een hoogtijdag: tien jaar getrouwd....Daar hebben we samen een piepklein feestje van gemaakt. 

En wel zo: ooit had Marit een bank gekocht die, o stomme pech, haar huis niet in bleek te kunnen! Totdat Henk haar natuurlijk uit de brand hielp, en met zijn verhuizersoog het gevaarte zonder schade naarbinnen wist te transporteren. Als dank schonk Marit hem een fles champagne en die, je raadt het al, hadden we bewaard voor 9 november.
Vervolgens maakten we voor onszelf een intiem verwendinertje, met een fles goede wijn die een van onze logees afgelopen zomer ons cadeau had gedaan. 



Rustige avond, houtkachel aan, avondrood voor het oprapen, oogverblindende uitzichten, 
na 10 jaar nog steeds blij met elkaar, wat willen we nog meer?