donderdag 8 maart 2018

Records!


Februari was de maand van de records. 
Ja, allereerst natuurlijk van de talloze records op de Olympische spelen, en dan met name bij het schaatsen. Die wedstrijden werden op de Noorse televisie trouwens niet uitgezonden; hier was het dag en nacht skiën, schansspringen, biathlon en alles wat met ski's te maken heeft, wat de klok sloeg. Schaatsen speelt hier niet zo. Maar misschien dat daar verandering in gaat komen, nu er weer wat Noorse schaatsers medailles hebben behaald. 
Gelukkig konden wij via een gratis proefabonnement op een sportzender de belangrijkste wedstrijden wel zien. Ouderwets spannend, en ook wel een beetje ingewikkeld af en toe, omdat we natuurlijk voor Nederland zijn, maar ook voor Noorwegen. Tsja. 

Maar het was ook de maand van de sneeuwrecords: het is echt extreem, sinds de 90-er jaren is er niet zo veel gevallen als in deze winter. Het heeft nu, vanaf eind november, ruim 36 dagen gesneeuwd. Soms een paar uur, soms een hele dag, soms een heel etmaal lang.



Mijn hoge rubberlaarzen zijn niet hoog genoeg voor deze hoeveelheid...elke dag een paar keer natte voeten, dus een paar keer per dag zijn droge sokken nodig....
Het zal nog wel even duren voordat deze idiote bergen in de tuin zijn weggesmolten!


En het zal ook nog wel even duren voordat we de was weer buiten kunnen ophangen...


Dan is er ook het ijspegelrecord. Ze hebben prachtige franjes gefabriceerd aan alle dakranden. Niet zo best voor de gammele dakgoten, maar wel schiderachtig, zeker als de zon schijnt..... 



Ze zijn flink aan het druipen, want de tijd van min 25 graden is inmiddels wel voorbij, het vriest nog maar een paar graden nu. Zo van min 2 tot min 8.

Ook een record aantal vogels in de tuin. Ze slagen er nauwelijks meer in voedsel te vinden, daarom wordt er op de Noorse radio regelmatig een oproep gedaan om vooral bij te voederen. Dat doen we. Hier geen halfslachtig en kortzichtig natuurtje spelen, zoals bij het schromelijk mislukte project Oostvaardersplassen in Nederland. 
Dit ís puur natuur. Die mag je soms best een handje helpen. 


Behalve volksstammetjes eksters, koolmezen, pimpelmezen en vinken woont er ook een hele familie Vlaamse gaaien hier ergens vlakbij. Ze hebben de tijd genomen om de kat uit de boom te kijken (die katten zitten alledrie gelukkig vooral veel binnen), maar nu komen de gaaien elke dag met z'n allen controleren of het vogelzaad wel is aangevuld. Als de bakjes tenminste niet wéér zijn volgesneeuwd.


'Alledrie de katten'? Jawel, dat is het volgende record in de rij! Het record 'aantal-maanden- weg-van-huis-blijven' namelijk, behaald door kater Pippi. Was hij vorig jaar 8 maanden lang op stap, dit keer, geloof het of niet, koos hij maar liefst 11 maanden elders domicilie, zoals dat heet. Tot op een avond in februari Birger Moland belde.
Hij is de plaatselijke imker, woont een paar kilometer verderop en heeft ons al vaker op Pippi's aanwezigheid op zijn land gewezen. Pippi zwierf daar rond. Ditmaal meldde hij dat de kater, die eerst erg bang was, nu bij hem binnen zat.

'Hij heeft het goed hoor', zei Birger, 'nu er zo veel sneeuw ligt wil hij wel binnenkomen - maar dit weekend komt mijn dochter (het werd wintervakantie, soort van voorjaarsvakantie) en die brengt haar eigen kat mee. En ik weet niet of dat wel samengaat'. 
Dus togen wij de volgende dag naar Molands huis en daar troffen we een welvarende en kerngezonde Pippi aan, prinsheerlijk op een stoel bij de kachel. Ik hoefde maar een keer zijn naam te zeggen en hup, hij sprong zonder aarzeling van de stoel om dwars door de grote kamer heen naar ons toe te lopen! Heel vanzelfsprekend, en ook de kattenmand in en mee in de auto was deze keer geen probleem. 
Een wereldrecord is het vast niet, maar Pippi heeft wel zijn persoonlijk record verbeterd.


Thuis herhaalde hij zijn gebruikelijke rituelen: even naar de etensbak, even alle kamers door, even de baas spelen over de dames Poppy en Mungo en dan voor het raam op zijn kussen alles overdenken. Voor Poppy en Mungo was het natuurlijk wennen, maar na een dag of twee was alles weer bij het oude. Het is overduidelijk dat ze elkaar herkennen, ook na 11 maanden. Onvoorstelbaar!



Pippi is flink gegroeid in de bijna 6 jaar die hij oud is, maar zijn mandje natuurlijk niet. Toch slaapt hij liever in dit krappe dingetje dan in de nieuwere, ruimere mand. Z'n kinderbedje.

En dan hadden we nog het postpakketrecord: 'langst-onderweg-van-Nederland-naar- Noorwegen'. Dat zit zo. 
Zondag 10 december hoorde ik op de Nederlandse radio de schrijfster van een boekje dat mij heel interessant leek. Het programma 'Zin in weekend' mocht een exemplaar van dat boekje weggeven aan de luisteraar die de leukste reactie zou mailen. Ik was de gelukkige! Dat werd mij de volgende dag per mail verteld door de redactrice van het programma (die toevallig ook nog een vroegere studiegenote bleek te zijn). Dus op 11 december ging het pakketje op de bus - ik verheugde me op het kerstcadeautje. Dat was een vergissing.


Uiteindelijk kwam het aan op, let wel, 2 februari....Is dus bijna 8 weken onderweg geweest. Op flessenpost na lijkt me dit toch wel een wereldrecord. Maar het boekje is het waard.

Dan nog twee zakelijke records. Het negatieve is het record 'geen-klanten-in-de-winkel'. Waar januari al rampzalig was in dat opzicht, was februari dat ook. Knusse etalages en facbookreclames ten spijt. 


We wijten het nogmaals aan de sneeuw en de kou en ik maak er hier maar verder geen woorden aan vuil. We blijven 'hope for the best (and expect the worst)'.

Maar er was ook een positief record, in de jaarcijfers, vooral qua catering. Hadden we in 2016 nog 97 maal een cateringbestelling, in 2017 waren dat er maar liefst 210! Een ruime verdubbeling. Dat geeft hoop, toch? Wie weet, als de sneeuw weg is en het voorjaar weer om de hoek komt kijken, dat we de schade van de eerste twee maanden van dit jaar kunnen gaan inhalen. 

De meeste Noren houden van die sneeuw, en niet alleen omdat je er op kunt skiën. Dik aangekleed in de sneeuw gaan zitten bij min 15, een vuurtje maken en daarop worstjes grillen, dat lijkt wel zo ongeveer het hoogste goed in de winter, ook hier in Henseid.


's Lands wijs 's lands eer of zoiets. 't Is maar wat je gewend bent.


Wij watjes blijven, als het even kan, liever bij het houtvuur binnen. 

woensdag 7 februari 2018

Stroomloos, stuurloos en een beetje moedeloos

Sneeuw is leuk, veel sneeuw is prachtig, maar je kan het ook overdrijven! Er zitten op den duur nadelen aan; neem bijvoorbeeld deze drie: eerst stroomloos

Hier geen code rood als er minder dan twee meter ligt, maar bij zo'n anderhalve meter begin je dat wel te merken. Al was het maar doordat, in een houten huis als het onze, deuren en ramen gaan klemmen door het gewicht van de sneeuw op het dak. Dikke ijsklompen zorgen ervoor dat de dakgoten doorbuigen en zonder spikes onder je laarzen breek je buiten je nek. Daar valt allemaal nog mee te leven, maar dat om de haverklap de stroom uitvalt is op z'n minst knap onhandig.

Zitten we 's avonds plotseling in het donker: okay, kaarsen aan, zaklampjes bij de hand. 
Tv op zwart midden in een spannende serie: goed, spannende boeken genoeg binnen handbereik. Fornuis buiten werking: nouja, er is altijd wel een prakje te vinden dat kan worden opgewarmd op de houtkachel, en anders wordt het een boterham vanavond. De slaapkamer en het bed, weliswaar nu niet voorverwarmd door de elektrische dekens, vinden we op de tast. Elektrische wekker staat te flipperen: gelukkig hebben onze mobieltjes ook een wekkerfunctie. Zzzzzzzzz.
Word ik na een paar uur slapen wakker, sluip ik voorzichtig de huiskamer in om te zien wie er daar zitten te praten - o nee, dat is de tv! En alle lampen zijn aan... 

Maar dan overdag. Henk is naar zijn werk, ik wil koffie zetten en floep, daar gaan we weer, het koffiezeapparaat doet het niet. Dan maar even oploskoffie - o nee, de waterkoker en het fornuis doen het natuurlijk ook niet. Het is stil in huis zonder de radio. Cd opzetten dan? Forget it...Het wordt koud in huis, de gevelkachels zijn uit, ik moet telkens een blok hout in de kachel stoppen en in de buurt blijven. Opwarmen onder een warme douche kan ook niet, de waterdruk is weg dus er is zelfs geen koud water meer. Alleen in de wasmachine, die halverwege het programma was toen de stroom uitviel. 
Mijn huisvrouwenbestaan op zo'n doordeweekse dag ziet er ineens heel anders uit...De sneeuw reflecteert zo hevig dat er genoeg licht in huis is om te kunnen stofzuigen - als de stofzuiger het zou doen dan. 
Laat ik me dan maar nuttig maken door nog wat weggeeftasjes in elkaar te zetten, voor in de winkel. Ik maak ze van kapotte boodschappentassen, gescheurde plastic tafellakens, rijstzakken, en conferentietasjes, dat soort dingen, en gebruik alles wat los en vast zit. Klanten vinden het erg leuk om hun boodschappen in zo'n raar verknipt gevalletje mee te krijgen, in plaats van te moeten betalen voor een kale plastic tas. 




Maar ja, zonder naaimachine wordt tasjes maken een intensief en tijdrovend klusje. Ook de pc en de printer zijn natuurlijk tijdelijk buiten bedrijf, dus die etiketten moeten op hun beurt wachten. 

In de winkelkeuken is het veel te koud en donker, het enige wat ik nu kan doen is handmatig kaas en noten malen in het mechanische molentje dat Ria vorig jaar meebracht...Geniaal!


Gevlucht uit de stroomloze kou beneden, terug op de bank bij de kachel, dan maar een breiwerk opgediept en hop, na een paar uur stroomloosheid klikt ineens alles weer aan! 


Zie, hoe verschrikkelijk afhankelijk we zijn van stroom. Voor onze manier van leven dan. 

Dan: stuurloos.
Een ander euvel deed zich voor aan de auto, ook al zo'n ding waar wij in dit leven hier absoluut niet zonder kunnen. Henk wilde aan het eind van de middag na het werk op de slachterij naar huis, toen de ruitenwissers van de auto bleken te weigeren. In doorlopend heftige sneeuwbuien is rijden dan echt niet te doen - dus daar stond hij, moest de auto laten staan. Zoiets als een stadsbus rijdt daar niet. 
Gelukkig hebben we een goede buur, die ook nu weer bewees beter te zijn dan een verre vriend. Olav ging Henk gewoon halen, en de volgende morgen kwamen slachterijcollega's hem zonder sputteren ophalen, ook al betekent dat minstens 25 minuten omrijden. 
Tijdens de werkdag toen het even niet sneeuwde kon de auto naar de garage worden gebracht - maar toen de slachtdag was afgelopen was de garage al gesloten (veel bedrijven gaan om 16.00 uur dicht). Dus moesten de collega's Henk weer thuisbrengen en de volgende morgen nog eens ophalen....
Enfin, de dag daarop was Henk vrij en reed er een bus richting garage. En gelukkig leek de reparatie van de ruitenwissers binnen de garantie van de vorige reparatie te vallen, dus kosteloos. Halleluja. Er zit zowaar iets mee.

En tenslotte: beetje moedeloos.
De straat voor en de opgang naar de winkel zijn ijsbanen geworden; ookal vegen we telkens de sneeuw weg, eronder ligt een dikke laag spiegelglad ijs, die uiterst voorzichtig laveren van levensbelang maakt. Hopelijk is dat, met de aanhoudende kou en de onophoudelijke sneeuwbuien, de reden voor het gebrek aan belangstelling voor Solvik Mat momenteel. Januari is een regelrechte ramp geweest voor het bedrijf: helemaal nul cateringopdrachten, en al met al twee klanten in de winkel! Terwijl we, naast alle heerlijke jams, chutneys, marmelades etc. zulke lekkere dingen op de toonbank hebben staan: 




Dat is was dus in januari 1 op 1 geen inkomsten uit Solvik Mat. Zucht zucht en nog eens een diepe zucht. Water en brood voor ons voorlopig, en vechten tegen moedeloosheid af en toe. Hopelijk wordt het beter, maar er valt geen peil op te trekken. 
We proberen het maar 'een uitdaging' te noemen. En de kop op te houden. 

dinsdag 23 januari 2018

Winterkitsch

Eigenlijk wonen we al maanden in een veel meer dan levensgrote kitscherige kerstkaart; het heeft hier sinds jaren niet zo lang en zoveel gesneeuwd als nu. 
Begon het voorzichtig half november, het echte, grote sneeuwen ging in december van start, zette onverminderd voort in januari, en het ziet er niet naar uit dat het binnenkort ophoudt. 




Er liggen behoorlijke sneeuwbergen om ons heen en elke morgen is alles weer maagdelijk en ongeschonden, alsof er nooit bandensporen of voetstappen zijn geweest.



Lang niet voor iedereen fijn: arme Henk moet elke dag de auto uitgraven en de laag van het dak wegbezemen om te voorkomen dat die onverhoeds voor de voorruit schuift tijdens het rijden. Wat weleens gebeurd is, maar gelukkig goed is afgelopen. 



De vogels vinden niet elke dag nieuwe zaden in de tuin, want ik kan niet meer bij de voederhuisjes zonder tot mijn middel in de poedersneeuw weg te zakken, mt het risico vervolgens flinke smakken te maken, omdat de (onzichtbare) ondergrond stijf bevroren is.  

zoekplaatje: waar hangt het vogevoedersilootje nou toch?
Hout voor de kachel uit de schuur halen is bijna onmogelijk geworden: het door Henk uitgegraven pad naar boven is veranderd in een gevaarlijk soort bobsleebaan. Waarvan de toegang ook nog eens versperd wordt door takken van de oude pruimenboom, die ernstig doorbuigen onder het gewicht van de sneeuw. 



De witte gebergten beginnen meteen achter de voordeurmat (wanneer die tenminste nog te vinden is), 


en wie naar de straat beneden, of naar de winkel wil, moet met gevaar voor eigen leven via weer zo'n bobsleebaan, zich vasthoudend aan het hek (wanneer dat nog te vinden is). 




Rondom het huis is het oppassen geblazen voor vallend ijs: er hangen overal pegels als vlijmscherpe bajonetten, en omdat het niet heel erg vriest - overdag is het een paar graden onder nul - bezwijken ze soms onder hun eigen gewicht. Zoiets moet je niet in je nek krijgen!




Wat normaalgesproken ons terras is, is nu een soort Antarctica geworden, met een bbq als sneeuwpop....

Buurman Olav vreest dat de berg die zich op ons dak heeft opgebouwd voor problemen kan gaan zorgen; het zijn tonnen volgens hem, en het dak is oud. Daarom is hij er een paar maal op geklommen, samen met Henk en schoonzoon Øystein, om zoveel mogelijk sneeuw weg te scheppen.  
Met als gevolg dat het je nu dit ziet, vanuit de ramen van de achterkamer.....



Maar ik geniet met volle teugen van de oneindige hoeveelheid prachtige, stille plaatjes die deze winter oplevert. Schilderachtig, sprookjesachtig, soms zo volmaakt dat het bijna kitsch is. Dat je, onderweg in de auto, het idee hebt door een National Geographic reportage te rijden, of door de bladen van een glossy kalender of zoiets. Foto's maken, ik kan wel aan de gang blijven!

De poezen lijken in een soort winterslaap te zijn gegaan: ze slapen zomaar 20 uur aaneen en zijn hoogstens 2 x per dag en paar minuten buiten, gauw gauw weer naarbinnen, gauw gauw weer op een stoel, de bank, een bed, oogjes dicht, bewusteloos. 

Zo niet de kippen! Stopten ze half november met leggen, ze begonnen vreemd genoeg eind december doodleuk opnieuw en tegenwoordig kan ik elke dag 3 of 4 prachtige verse eieren scoren!

Wel zielig dat ze niet naarbuiten kunnen; ze zitten weer heel mooi vol in de veren en willen niets liever dan lekker door het gras banjeren, maar het zal nog even duren voordat dat kan. Ook de ren is onbetreedbaar, want helemaal gevuld met sneeuw en daar wagen ze zich niet in. Ik geloof dat ze zich behoorlijk lopen te vervelen en ga ze dus een paar keer per dag maar even gezelschap houden, tegen ze kletsen en ze verwennen met lekkere hapjes. 

Sinds de eerste week van januari heeft het reguliere leven weer zijn aanvang genomen.  Patricia heeft haar boeken en borduurwerk ingepakt en is uitgerust huiswaarts gekeerd, 

 

Henk is weer aan de slag gegaan op Holte Gård, ik experimenteer met recepten voor het samenstellen van een nieuwe menukaart voor de catering. Straks in april bestaat Solvik Mat vier jaar, hoogste tijd voor vernieuwing. Niet teveel vernieuwing (dat vinden Noren eng), maar wel wat verrassende andere gerechtjes. Een tijdrovende klus die veel voeten in de aarde heeft. Maar leuk, dat wel. 

donderdag 28 december 2017

A room with a view

Dit huis is meer dan 100 jaar oud. Dat maakt het heel charmant en karakteristiek - maar het heeft ook nadelen natuurlijk. 
Er is nogal wat achterstallig onderhoud, daar neemt men het hier allemaal niet zo nauw mee en het huis is ook een tijd niet of maar gedeeltelijk bewoond geweest.

Binnen zorgen we zelf goed voor het huis, maar de buitenkant is lastig, én de verantwoordelijkheid van de eigenaar, buurman Olav.  En die, ach, die doet af en toe iets, maar niets heeft echt prioriteit. 
Wel het raam van onze slaapkamer. De meeste raamkozijnen zijn door ouderdom vervormd, vermolmd en tamelijk verveloos, maar bij dat slaapkamerraam was iets vreemds aan de hand. We werden regelmatig wakker van een doordringend getik en ontdekten dat hele families koolmeesjes een of ander spul (stopverf? Isolatiemateriaal van voor de eerste wereldoorlog?) uit het kozijn aan het pulken waren! 



Totdat er zo'n grote flinke kier was ontstaan dat poes Poppy er met gemak vogeltjes vandaan plukte. Die ze vervolgens onder ons bed ging zitten opeten - jasses! Inmiddels durfden we het raam niet meer open te doen uit angst dat het uit elkaar en naar beneden zou vallen. 


Olav had vorig jaar Kerst al beloofd er een nieuw raam in te zullen zetten, als het voorjaar zou worden. Dat werd, zoals te verwachten, ietsje pietsje later. 
Eind november, de eerste sneeuwperiode was al voorbij, het was min 7 maar zonnig, kwam het er dan eindelijk van. Met hulp van schoonzoon Øystein en vooral met de botte bijl en een ruime hoeveelheid Franse slag sneuvelden de oude vermolmde kozijnen. Met verschillende ruitjes die misschien al 100 jaar geleden waren gebroken, werden ze weggeslagen en buiten tegen de schuur gezet - waar ze waarschijnlijk over 3 jaar nog staan... Opruimen is niet zo de gewoonte, hier.


De restanten werden zonder pardon naar beneden gekieperd,


en omdat de afmetingen van oude en nieuwe ramen niet helemaal met elkaar overeenkwamen had de hele operatie nogal wat voeten in de aarde.





Het gloednieuwe raam met dubbel glas, dat al maanden in de schuur had staan wachten, kon niet door het trapgat, dus werd met vereende krachten buitenom naarbinnen getakeld. Het oude stro in de kozijnen moest met schuim worden aangevuld etc. Een paar dagen lang struikelden we in het hele huis over links en rechts neergesmeten gereedschap...



Maar goed, lang verhaal kort, uiteindelijk zat het er in, kleiner dan het oorspronkelijke, maar degelijk. Je kunt het zonder meer open en dicht doen! Wat een vooruitgang! 
De dag nadat het af was zette de tweede sneeuwperiode in, dus het schilderwerk aan de buitenkant zal moeten wachten.


En zo hebben we weer een vorstvrije (bed)room with a view. 


Inmiddels is het flink aan het winteren geslagen. 
Met zo'n 10 graden onder nul, een flinke laag sneeuw en vervaarlijk gladde wegen gebeurt het nauwelijks, dat er een klant in onze winkel komt. Helaas. 


In dit jaargetijde kiezen de Noren nou eenmaal liever voor boodschappen doen in een van die stijlloze maar verwarmde winkelcentra, die zonder uitzondering langs de (schoongemaakte) grotere wegen liggen. Zeker in de afgelopen weken, de tijd van het massaal en tamelijk hysterisch kerstinkopen doen, mijden ze de landelijke achterafweggetjes en de lokale middenstand. 
Jammer, want we hadden leuke, lekkere en originele kerstcadeautjes genoeg in de aanbieding. Gelukkig zijn we die voor het grootste deel op de (kerst-)markten kwijtgeraakt. 

Zus Patricia kwam, we vierden een beetje Kerst, met bescheiden ontbijtjes,


feestelijke voorafjes, een goed glas wijn, 


en jawel, een hele, zelfgebraden kip. Onderdeel van het kip-kerstpakket dat Henk zowaar van zijn werkgever meekreeg. 






Patricia borduurt, breit en leest, we slapen uit, spelen scrabble en houden ons kalm, houden de winkel tijdens romjul (de dagen tussen Kerst en Oud & Nieuw) gesloten. We hebben deze dagen hard nodig om te kunnen 'avslappen', uitrusten en ontspannen, om staks weer volop energie te hebben voor een nieuw jaar. 



Maar aan het noodzakelijke sneeuwruimen ontkom je natuurlijk niet....


Als het goed is gaan de dagen alweer lengen en kan de kerstverlichting straks terug de zolder op. Eerst nog even genieten van de witte wereld en een paar vrije dagen.
Vanaf hier voor iedereen:

gezellige dagen, houd de moed er in en laat het een goed 2018 worden!