Oude vrienden

Oud is hij niet, Piet, maar wel een oude vriend van ons. Piet is een tuinder uit het Westland, die een paar jaar eerder dan wij naar Noorwegen kwam. Toen wij nog in Nederland woonden hebben we elkaar destijds leren kennen via zijn weblog, waaruit we veel informatie haalden over het leven hier, en dan in het bijzonder over Telemark, waar we uiteindelijk terecht zouden komen. Eenmaal hier werden we vrienden.
Na een teleustellende start als groentenkweker in Drangedal woonde en werkte Piet een paar jaar in het 'ecodorp' Hurdal, boven Oslo, maar toen het ook daar niet helemaal naar wens verliep vond hij een plek in Andebu, vlakbij Sandefjord - voor ons bereikbaar voor een dagje op en neer. Dus hebben we eindelijk eens de tijd gemaakt om hem daar op te zoeken. 

Even buiten het dorp Andebu ligt Vidaråsen landsby, een leefgemeenschap waar mensen samenwonen en -werken met mensen met een lichamelijke of geestelijke beperking. Er zijn schapen, koeien en varkens, eenden en kippen, akkerbouw en groententeelt, kassen met fruit en kruiden, een kaasmakerij en nog van alles en nog wat, zodat de leefgemeenschap zoveel mogelijk zelfvoorzienend is. 

Heel erg leuk om door Piet over het landgoed te worden rondgeleid, de dieren te zien en iets te begrijpen van het idealisme waarmee mensen op een vredelievende, dier- en natuurvriendelijke manier daar het leven aangenaam proberen te maken voor iedereen. 

Het was indrukwekkend - en voor ons een heerlijk dagje uit, met gelukkig stralend weer.

Eind juli kregen we in het ziekenhuis in Skien goed nieuws: de grote tumor in mijn long bleek nauwelijks meer te zien te zijn, mijn slokdarm, luchtpijp en ruggegraat waren bevrijd van de klemmende lympheknoop. De heftige doses bestraling en chemotherapie in Oslo hadden dus goed werk gedaan! Nu proberen weer op gewicht te komen, aan mijn conditie te bouwen  en minder afhankelijk te worden van de morfine en andere pijnstillers. 

Het was fijn om dat hoopgevende nieuws te kunnen delen met andere oude vrienden, Geert en Maria, die die week bij ons logeerden.   

Tijd om dat te vieren dus, met een serieuze toepasselijke wijn, en 's morgens eitjes van eigen kippen bij het ontbijt,

maar ook tijd voor wat hulp: Maria met de stofzuiger in de weer, Geert met onze oude pc die voor ons onbruikbaar was geworden maar weer tot leven gewekt kon worden, en samen kookten ze een spannende en gezonde maaltijd voor ons vieren. 

Waar ons bootje het tijdens Geert en Maria's vorige bezoek had laten afweten kon er nu gelukkig wel gevaren worden. 

Ze gingen weer huiswaarts op de dag dat Geert jarig was; thuis kon hij nog even op z'n Noors nagenieten, met een origineel Noors biertje dat wij in z'n bagage hadden gestopt. 

Een paar dagen later stonden de volgense oude vrienden alweer voor de deur: Herman en Froukje maakten de reis vanuit Groningen, hun eerste keer in Scandinavië. Met hen maakten we een wandeling door Drangedal centrum (= 2 ongezellige straten en anders niks, maar wel een prachtig 'waterfront' aan het meer), 

en dronken we koffie op het enige terras van het dorp, waarbij we overigens nauwelijks stil konden zitten omdat het er wemelde van de wespen, die vooral veel belangstelling hadden voor onze stukjes taart. 

Ook Herman en Froukje hebben op een van die dagen een heerlijke maaltijd gemaakt.

Na hun Noorse dagen brachten Herman en Froukje nog stukjes vakantie door aan de kust van het zuiden van Zweden en bij kennissen in Denemarken, en eenmaal thuis was er niet eens tijd om de jassen uit te trekken, zo erg had poes Jopie hen gemist....  

In augustus trouwde nicht Anne, inmiddels weer vanuit Trondheim naar Nederland verhuisd, met haar Pieter - een ceremonie die we jammer genoeg niet konden bijwonen, en een groots feest waar we graag bij zouden zijn geweest. 

In die maand kreeg ik ook een goedbedoelde preek van onze huisarts. 'Je bent niet dood, maar leven doe je ook niet echt!' zei hij. Hij bedoelde dat ik het leven moest leren omarmen: opnieuw plezier hebben in eten, leuke dingen doen, een pizza kopen (op worstjes grillen na zo'n beetje het hoogste goed in dit land) en een fles wijn halen, en ook mezelf beter voelen, bijvoorbeeld door naar de kapper te gaan...Dat laatste heb ik gedaan - de kapper kon natuurlijk niet veel meer dan hier en daar een raar plukje wegknippen, maar toch, het resultaat vonden we acceptabel. Nu nog wat groeien, dat minikapsel.

Zomerse klussen

Inmiddels is het 2020 geworden, maar ik was nog niet klaar met 2019, dus nog even terug naar afgelopen zomer. Veel foto's die het verhaal vertellen - veel tekst is niet nodig. 

Vriend Doeke, die ons regelmatig opzoekt, heeft ook nooit veel tekst (nodig), maar wel een klussenlijst, die door het jaar heen groeit en altijd op hem ligt te wachten. 

Dit keer kwam hij in zijn oude Peugeot 504, met zijn kano er bovenop gebonden. 

Het was prachtig weer, dus tussen het klussen door kon hij lekker het meer in en op, knutselde eventjes een geïmproviseerd zeil op de kano en zo hadden we geen kind aan hem...

En ook Henk genoot van water en bootje.

Doeke voorzag zowel het huis als de winkel van nieuwe brandmelders, en ook van nummerbordjes; sinds we een officiële straatnaam en huisnummer hebben gekregen is iedereen verplicht dat nummer op het huis zichtbaar te maken. Dat lukte, met plakletters en stukjes plank. 

Maar er moesten her er der ook dingen worden opgehangen en gerepareerd. Het belangrijkste was wel de hoogst ergerlijke lekkage van de dakgoot boven het terras. Het hele terras stond voortdurend blank, daarom hadden we er een enorme regenton neergezet, die Henk telkens weer moest leegscheppen. 

Een paar planken waaraan de oude regenpijp was bevestigd bleken tot op het merg verrot te zijn; een gedeelte van de constructie was tijdens een storm zelfs naar beneden gekomen. Gelukkig konden de mannen een en ander vervangen en herstellen, zodat die monsterlijke regenton niet meer het terras hoefde te blokkeren en het tapijt kon drogen.  

De oven van ons fornuis was ook zoiets: compleet onbetrouwbaar geworden, door slijtage. Niet handig als je bijvoorbeeld brood bakt, of vaak ovenschotels maakt, zoals wij dat doen. Maar een nieuwe is prijzig...

Gelukkig had Marit er in haar berging precies zo eentje staan, maar dan van een recenter datum, met een perfect werkende oven. Dus hebben Henk en Doeke die samen opgehaald, en onze oude naar het afvalverzamelpunt gebracht, samen met wat andere kapotte apparaten die hier maar plaats stonden in te nemen. En niet te vergeten een onoverzichtelijke berg kartonnen dozen en plastic flessen, de verpakkingen van  mijn sondevoeding. Dat was een opluchtende opruimactie!

En na gedane arbeid, etc. Natuurlijk meestal in het gevederde gezelschap van onze kippen.

Echt stilzitten is niet helemaal iets voor mij, rugzakje met vervelend sondesnoertje of niet. Ik had in de zomermaanden aardig wat energie, en zin om 'dingen te doen'. Zat natuurlijk ook vol met morfine en andere pijstillers, waardoor ik aardig kon fuctioneren. 

Met Doeke's hulp - hij schrobde wat traptreden schoon en maakte cement aan -

kon ik de vervallen betonnen trap tussen huis en kippenhok een beetje versieren met mozaïekjes. Van kapotgevallen schaaltjes, schelpen, stukjes spiegel en dat soort dingen.

Niet echt vreselijk noodzakelijk, maar wel met een leuk resultaat. 

Ik vond en vind het prettig om met mijn handen bezig te zijn, zeker nu ik niet mijn normale werk voor de winkel en voor de catering kon (en kan) doen. En het ontbrak (en ontbreekt me nog steeds) aan voldoende concentratievermogen om rustig een boek te kunnen lezen. Dus heb ik breipennen en verfkwasten gehanteerd:

dik roze vest, lekker warm

voor een habbekrats gekocht kastje voor al mijn naaispullen, opgeknapt en blauw geschilderd

gebreide/gehaakte lapjesdeken voor op een van de logeerbedden, ook tot tevredenheid van Poppy

cadeaugekregen ouderwetse verfletste grote naaidoos, netjes overgeschilderd

En op die manier had ik het idee mijn zo rare maar wel vrije tijd 'nuttig' te besteden. 

Zo liep de zomer toe naar eind juli, naar de eerste driemaandeljkse ziekenhuiscontroles. 

Gelukkig nieuw jaar!

Even een tussentijds berichtje op tweede kerstdag, om iedereen de dit leest alvast een goed en zo gelukkig mogelijk nieuw jaar te wensen. Kerstborrels, dinertjes en familiebezoek bijna achter de rug, en de ingrédiënten voor het oliebollenbeslag klaar?  Pas op met dat vuurwerk enzo....
En voor wie zich afvraagt hoe het inmiddels hier gaat, bij ons: we roeien met de riemen die we hebben. Henk is zijn hele zomervakantie en een paar weken daarna thuis gebleven, met wat we maar een burnout hebben genoemd. Doodmoe en veel hoofdpijn, achteraf niet zo vreemd, na alles wat hij moest doorstaan met een zieke mij en een onzekere toekomst. Na een paar weken parttime te hebben gewerkt is hij nu weer volledig aan de slag en dat gaat goed. Gelukkig.
Ik red me, maar ben ontzettend moe van alle bij- en nawerkingen van zowel bestraling als chemotherapie, en de complicaties. Zoals doorliggen, een slokdarm met ingrijpende brandschade, een huid die zo dun is als papier en maar langzaam heelt. Mijn energieniveau is zo ongeveer nul, uitermate irritant als je van alles wil doen maar maar heel weinig kan! Aankomen lukt nog niet erg want eten blijft een probleem. Ik zal dus nog heel veel geduld moeten hebben...
Eind januari weten we hoe het er nu voorstaat, tot die tijd is het moed houden en proberen de donderwolk die maar hinderlijk boven ons hoofd blijft hangen zoveel mogelijk te negeren. 
We nemen de 'toekomst' tegenwoordig per dag en genieten van elk mooi moment dat er voorbijkomt. Zoals nu, op de tweede avond van een groene kerst: de sneeuw is inmiddels weggeregend maar het vriest wel een paar graden, tijd om lekker bij de houtkachel te zitten met een boek en de radio, veel kaarsjes aan en op naar het lengen van de dagen. Om een uur of 14.00 verdwijnt hier de zon achter de bergen en begint het al donker te worden. 
Op naar een nieuw jaar dus, meer licht en een nieuw voorjaar! 
Gelukkig nieuw jaar iedereen!  

Razende Roely en andere hulptroepen

Roely en Ria hadden samen bedacht dat Henk en ik vast wel wat hulp zouden kunnen gebruiken na mijn thuiskomst uit Oslo. Het was ook wel een overgang, van mijn kleine overzichtelijke appartementje daar naar ons grote oude huis met 6 kamers...Dus kwamen ze eind mei om met z'n tweeën een frisse wind door dat huis te laten waaien. Hier volgen veel plaatjes en weinig tekst.

er kwam natuurlijk wel een tas vol verwennerijen mee...

Het werden een paar dagen van intensieve opruim- en schoonmaakacties en het afwerken van een hele lijst grotere en kleinere klussen. Dingen die hinderlijk lang waren bijven liggen, dingen die nooit de prioriteitenlijst haalden maar telkens werden doorgeschoven naar een volgende vrije dag. Van die dingen dus. Roely pakte de sopemmers, zeemde de (vele) ramen, Ria hanteerde de schroefboor en hing van alles op z'n plaats.

De keuken moest er aan geloven, alles werd van z'n plaats getrokken en grondig gepoetst,

nieuwe gordijnroeden die al maanden lagen te wachten werden eindelijk opgehangen,

de plankjes die we tijden geleden hadden gevonden in het tweedehandscircuit, kregen hun bestemming, zoals deze, op een donkere plek in de huiskamer, waar een dikke kaars op een mooi-lelijke kandelaar nu wat licht brengt,

nog een handig plankje, voor wisselende mini-exposities. 

Intussen moest Henk gewoon werken, en alles wat ik hoefde te doen was zorgen voor mondvoorraad. En voor elkaar krijgen dat ik telkens op tijd nieuwe zakken sondevoeding aansloot, steeds in hogere doseringen, om genoeg brandstof in dat magere lijf te krijgen. 

Maar natuurlijk was er zo nu en dan ook tijd om uit te rusten na gedane arbeid, en te genieten van een mooie dag.

Tot slot zette Ria nog even de schaar in wat ooit mijn volle bos haar was, maar nu een scharminkelige verzameling plukjes, die alle kanten uit groeien. Daar viel niet gek veel eer aan te behalen, maar toch, zo'n thuiskapper geeft wel een gevoel van luxe... 

Toen de lente steeds meer zomer begon te worden moesten ze weer naar huis, Roely en Ria. Moe maar voldaan, hoop ik. Ze waren zonder meer geweldig!

Het was juni geworden, elke dag verschenen er meer bloemen om ons heen - telkens weer dezelfde foto's, maar ik kan het toch niet laten ze te laten zien...de rhododendron, de lupines...

Het genot van weer bloemen te kunnen plukken, om de dag een vers boeketje...

Onze buren hadden in het voorjaar na 20 jaar afscheid moeten nemen van hun oude houten boot, een traditionele overnaadse sloep, die tot op de draad versleten was en niet meer te repareren bleek. Maar een zomer zonder met een boot het meer op te kunnen is absoluut uitgesloten voor mensen zoals zij. Dus hadden ze binnen de kortste keren iets vervangends gevonden - een modernere, kunststof kajuitboot, dat wel - waarmee ze als het maar even kon tochtjes maakten. Marit en wij mochten één van de eerste keren mee, heel feestelijk!

Later in die maand kon Henk ook zelf weer eens varen, in ons kleine trouwe sloepje, en als het weer en mijn conditie het toestonden stapte ik ook in. Met zonnehoed, want eigenlijk kun je na langdurige bestraling helemaal niet in de zon.

Henk zwom, ik las, dat was ouderwets genieten. Toch een tijd gedacht dat ik dat niet meer zou meemaken. 

Wordt vervolgd, heel binnenkort.