Hoezo herfst?

Pip op schoot, wij na gedane arbeid even in de zon waar het zomaar meer dan 20 graden wordt... 

Zolang we nog bijna elke dag even onder een strakblauwe lucht op balkon of terras kunnen zitten voelt het nog niet zo herfstig - ook al dwarrelen de blaadjes met velen tegelijk uit de berken in de tuin en maakt iedereen zich op voor de winter.

Het blijft mooi, ook in dit jaargetijde. Laatst stak een prachtige vos vlak voor ons de weg over (nooit eerder eentje van dichtbij gezien); vorige week renden er twee herten op z'n allerlenigst en sierlijkst langs de rand van een weiland dat we ergens passeerden. Af en toe horen we 's nachts een uil roepen vanuit het bos en onlangs hebben we elkaar 's morgens in de slaapkamer verbaasd afgevraagd wie er nu op zo'n vroeg tijdstip tegen ons huis zou gaan zitten timmeren? Buurman Olav klust graag, maar om 07.00 uur? Bleek het een specht (grote bonte) te zijn, die pal naast het raam in het hout zat te hakken! Beetje idioot, er is in de buurt nou niet bepaald een gebrek aan bomen zou je zeggen...  Zelfs Pippi zat een beetje onthutst achter het rolgordijn in de vensterbank de hakactiviteiten gade te slaan.
 

Met de komende kou in gedachte heeft Olav bedacht dat de deuren in onze achterkamer geïsoleerd zouden moeten worden. Die mooie deuren kunnen niet meer open ("ze zijn al 100 jaar niet gebruikt en de sleutel is zoek.. ") en zoals we nu weten dienden ze ooit als toegang tot de ontbijt- en eetkamer voor de pensiongasten die Olavs grootmoeder hier vroeger onderdak bood. Die kamer vormt nu een fijn maar koud verlengstuk  van onze woonkamer. Daarom zijn de deuren nu va  buiten bekleed met steenwol en plastic, in de hoop dat dat onze stookkosten een beetje gaat beperken. Geen gezicht natuurlijk, maar wie warm wil worden moet niet ook nog mooi willen zijn hoor.

Het dubbelglas raam in diezelfde achterkamer is inmiddels geplaatst en op een zonnige achternamiddag ook geschilderd (het kozijn, welteverstaan). Kortom: laat maar komen, die winter!

 

Dit weekend waren we eindelijk weer eens helemaal vrij. Zaterdag t/m maandag zowaar! Niet dat er geen bestellingen waren, maar Idunn kon ze alleen aan en gunde ons even wat vrije tijd. Terwijl zij en haar vriend een kleine 2 weken met vakantie in Spanje waren hebben Henk en ik namelijk samen de tent gerund - en met succes: alles is naar tevredenheid gelopen, goed en op tijd. Daarnaast hebben we kunnen doen wat we allang van plan waren: flink opruimen, schoonmaken, herindelen en reorganiseren in de keuken. Veel onduidelijke spullen uitzoeken, kapotte spullen weggooien, onidentificeerbaar materiaal apart leggen. Proberen iets van een systeem aan te brengen in een werkruimte die 10 jaar lang is gebruikt door één persoon die zo haar eigen logica heeft. En weinig tijd inruimde voor onderhoud van apparatuur en kookinventaris. We hoorden die dingen zuchten van tevredenheid onder onze warme sopdoek.. Dankbaar werk dus, met zichtbare resultaten, die ook Idunn niet zijn ontgaan.

 

We hebben de vrije tijd gebruikt om een beetje uit te rusten (tot Pippi's plezier) en ook in huis te klussen. Henk heeft eindelijk ons weerstation geïnstalleerd; toen we de verpakking van het schijnbaar eenvoudig in te stellen apparaat voor het eerst openmaakten, maanden geleden, wisten we niet hoe snel we hem weer dicht moesten doen - knap ingewikkeld, met zo'n praktische, goed bedoeld uit het Tjechisch of zoiets vertaalde handleiding erbij. Je moet er even de tijd voor nemen, maar dan heb je ook wat, blijkt. Buiten staan nu regen- en windmeter, binnen hangt een schermpje waarop vanmorgen te zien was dat de temperatuur voor het eerst 2 graden onder nul was. Het weerstation was een van de afscheidscadeaus van onze collega's. Het andere, de elektrische deken, zullen we wellicht binnenkort ook (moeten) inwijden....

 

Inmiddels is het vandaag op de kop af een half jaar geleden dat we hier op Solvik kwamen wonen. Een half jaar vol belevenissen en zonder een moment twijfel of spijt.

 

Helaas viel er vandaag een grimmige schaduw over ons niet meer in Nederland wonen. Een slechtnieuwsbericht van een geliefd familielid, bij wie een ernstige ziekte opnieuw de kop op blijkt te hebben gestoken. Wat kunnen we doen, behalve zachtjes huilen, hardgrondig hopen en meeleven? Hoe kunnen we steunen, troosten? Niet live. Niet even naar Amsterdam rijden om de familie te zien en te omhelzen. Met elkaar een borrel drinken en het boze tegen beter weten in weglachen, dat kan niet meer. Het is voor het eerst dat we ons een beetje stom en machteloos voelen door de afstand. Vandaag vind ik eventjes dat Nederland gewoon in Noorwegen had moeten liggen.   

 

 

 



 

Herfst

 

Wij hadden het eigenlijk eerder verwacht, maar het is nu toch echt herfst. Het vreemde is dat de temperaturen nog behoorlijk hoog zijn. Zo hoog dat we aan het eind van de middag nog lekker in een t-shirtje in de zon kunnen zitten. Afgelopen zondag zelfs 's ochtends nog volop in de zon en uit de wind een kop koffie kunnen drinken. De laatste keer grasmaaien gebeurde nog vol in de zon en dat terwijl we in diezelfde week de eerste echte nachtvorst hadden en 's ochtends het ijs van de  autoruiten moesten krabben.
Aleid is druk bezig met het maken van jam van de rozenbottels die in groten getale te vinden zijn om ons huis. Een leuk klusje, zeker als dat nog voor een deel buiten kan gebeuren.

Maaar het gaat nu hard, de kleuren van de bomen, varens etc.  zien we per dag veranderen en ook het tijdstip waarop de zon achter de bergen verdwijnt wordt steeds vroeger. Nog maar een paar weken geleden was dat 20.10 (precies getimed), nu is dat al 17.00 uur.
Iedereen om ons heen maakt zich klaar voor de winter en soms lijkt het wel of de Noren de herfst zien als een lang verwacht einde aan de zomer.......

De stokken langs de kant van de weg,  wegwijzers voor de sneeuwruimers en voor weggebruikers, zijn al 2 weken geleden geplaatst. Daar worden we toch best een beetje zenuwachtig van, op weg naar onze eerste Noorse winter! Over een week of twee, drie gaan de spijkerbanden onder de auto. Raar idee, maar ook erg spannend.
We kijken naar wat onze buren allemaal doen ter voorbereiding op de winter en luisteren goed naar hun adviezen. Dus, ik heb maar een 'Varmedress' aangeschaft, voor klussen en tijdverdrijf buitenshuis. Je krijgt toch meteen een Amundsengevoel in zo'n ding en het idee dat je niks kan gebeuren.

Inmiddels is in een van de ramen van de achterkamer een nieuw kozijn met dubbelglas geplaatst. Was gepland in mei, maar ach, het was een mooie zomer...

en gesloopt, van binnenuit gezien

het oude raamkozijn van buiten...













Al het hout voor de kachel ligt binnen en is droog. We stoken de kachel nu al elke avond even op, maar soms wordt het dan zo warm dat je bijna weer op het balkon wil zitten.
We zijn er klaar voor en kijken ook echt uit naar de winter. Het uitzicht op het meer zal zo anders zijn en ook de activiteiten op en rond het water zullen veranderen. Op dit moment is de waterstand extreem laag: alsof het meer ruimte maakt voor het wassende herfstwater en voor daarna het smeltwater.



Als ze die functie hier zouden kennen, zou ik zo solliciteren op een baan als rayonhoofd (het pak heb ik al!). Het kunnen doorgeven van de ijsdikte zal de collega's van de Elfstredenvereniging groen maken van jaloezie....
Maar goed, misschien piepen we over een paar weken wel anders, hoor. Volg dit blog maar...
We zijn nu druk bezig om de door ons in de zomer ontwikkelde producten te slijten op markten en bij zgn. gardsbutikken, boerderijwinkels. Dat is veelbelovend en ook leerzaam voor volgdend jaar.

Nog even en we zijn hier een half jaar. Zo kort nog of al zo lang, dat is de vraag. Daarover later meer.

Een keukenleven

Qua dagelijks werk was onze ommezwaai rigoureus: van een bureaubestaan 'van 9 tot 5' in een afgeperkte werkweek naar een leven in een keuken, met zeer onregelmatige werktijden en meestal ook in het weekend. En laten we wel wezen: niet alles was leuk en makkelijk.
Het was allemaal flink wennen natuurlijk - de keuken van Idunns Mathus is een professionele keuken, ongeveer 10 x zo groot als een huis-tuin-en-keuken-keuken denk ik.
 

 

Toen we ruim 4 maanden geleden begonnen mee te draaien in de hectische maand mei moesten we niet alleen de keuken leren kennen (waar staat wat, hoe werken de apparaten, hoe gaat dat met elektrisch koken etc.). Door de drukte had Idunn eigenlijk geen tijd om ons van alles uit te leggen - het kwam veel neer op improviseren, kijken en nadoen. Geen receptuur, gewoon maar op ons gevoel afgaan. Wat wij gewend zijn botste hier en daar nog wel eens met wat in de Noorse keuken gebruikelijk bleek te zijn.

Maar we moesten ook wennen aan het lawaai van elke dag: de 2 grote en 2 kleine ovens, de beide koelcellen en de diepvrieskamer, de afzuiging, de machtige deegkneedmachines, de keukenmachines, de mixers, de enorme afwasmachine, alles stampt, brult, piept, ratelt en maakt de hele dag lawaai. Dan is er ook nog het geluid van de telefoon, de keukenwekkers, en 3 x per week het motorgeraas van de vrachtwagens van de leveranciers wanneer de kratten met grondstoffen worden aangeleverd. Aan het eind van de werkdag waren we moe en murw van al die geluiden - maar het heeft ons verbaasd hoe snel we daar aan zijn gewend.

Dat geldt ook voor het fysieke werk. Urenlang staand en lopend bezig zijn, daar zijn onze kantoorlijven wel even van geschrokken... Vooral voeten, benen, rug en handen hebben het flink moeten ontgelden. Voeten waarvan je denkt dat je er de volgende dag niet meer op kunt lopen, benen met blauwe plekken van het stoten tegen apparatuur op onverwachte plekken. Een rug die krom lijkt te gaan staan van het bukken en sjouwen. Handen vol schrammen van uitglijdende messen, vingers vol kloven, splijtende en brekende nagels van het vele wassen en spoelen. Maar gelukkig hebben al die lichaamsdelen zich merkwaardig snel aangepast aan hun nieuwe leven - op de een of andere manier vinden ze hun draai en blijken ze flexibeler dan we vermoedden.

Bezig zijn met eten maken is leuk - maar het was wel even vreemd om 's morgens om half 8 knoflook te staan hakken en op een lege maag (ontbijten deden we al nooit, het blijft bij een kop thee voor we vertrekken) gehakt te bakken of vis schoon te maken...

Inmiddels is het tamelijk gewoon om op een dag met z'n drieën een buffet in elkaar te draaien voor 60 man, terwijl er 100 liter lapskaus staat te pruttelen voor een andere partij, en we tussendoor 200 snitter klaarmaken voor een begrafenis. Niet niks: een buffet bestaat uit zo'n 20 verschillende gerechten, lapskaus is een traditioneel 1-pansgerecht dat 3 uur op het vuur moet staan en snitter zijn luxe belegde boterhammen in verschillende variaties, zoiets als smørrebrød. Het geeft veel voldoening om onder hoge tijdsdruk iets goeds te kunnen afleveren en op tijd klaar te kunnen zijn. Helemaal als we achteraf complimenten krijgen van tevreden klanten. Dat gebeurt gelukkig heel vaak.

Serieuze miscalculaties of ernstig mislukte gerechten hebben we nog niet gemaakt. Goed, ik heb een keer garnalen op een bedje van slagroom gelegd, in plaats van mayonaise - omdat ik die spuiten maar niet uit elkaar kan houden - maar daar hebben we nooit meer iets van gehoord. En ja, vorige week had ik een taart ternauwernood gedecoreerd met een maizenapapje omdat dat heel erg leek op het suikerglazuur. Maar dat was bijna, dus telt niet echt. Soms zitten er ineens gehaktspetters in m'n haar, vaak zijn Henks brilleglazen ineens matglas geworden van het aardappelzetmeel, kleven er visschubben aan onze broekspijpen en zijn onze handen donkerrood van het vlees snijden. Maar het gaat allemaal steeds beter. We wennen aan het keukenleven.

 

Na zo'n dag werk is het heerlijk thuiskomen op Solvik. Omdat men hier in het algemeen vroeg eet en we de buffetten meestal halverwege de middag kunnen afleveren, zijn we soms vroeg klaar. Dan kunnen we, zoals vandaag, terwijl de herfst toch echt is begonnen, nog een paar uur op het zonnige terras bakken en uitblazen. Of op het balkon genieten van het uitzicht op het eindeloze meer en van het formatiezwemmen van de brilduikers of aalscholvers. En van de evenwichtsbalkoefeningen van Pippi. Maar ook van de tuin om ons heen, waarin nog steeds van alles bloeit. De berken beginnen te verkleuren, er liggen steeds meer blaadjes op het gras en in de afgelopen week zat er 1 x een beetje ijs op de autoruit - maar de sering is volop roze en er zijn bloemen die maar niet willen weten van herfst.
Het is een beetje een Indian, maar voor ons vooral een Norwegian summer. Onze eerste.



Oude liefde roest niet

Eén van de mooie dingen van het cateren is het bezorgen. Dat blijft hier een belevenis, zeker als je van autorijden houdt. En gelukkig doe ik dat.
Nog afgezien van de prachtige omgeving die we dagelijks doorkruisen is het elke keer weer spannend om een bestelling te moeten afleveren op een plek waar je nog nooit geweest bent.
Het zoeken van een specifiek adres via de TomTom heeft meestal geen zin, want de adresaanduiding is hier op z'n zachtst gezegd nogal globaal. Zo wonen wij op het adres: Drangedal, Solvik. Geen huisnummer en geen kaart die dat aangeeft. Hoe doen ze dat hier? De postbode heeft er in ieder geval geen problemen mee, want de post werd zo'n beetje vanaf de eerste dag netjes in onze brievenbus bezorgd. Ook de bestelde garderobekast werd door de leverancier voor de deur afgeleverd.

Veel van de bestellingen voor grote feesten en partijen moeten worden bezorgd in zogenaamde 'grendahus'. Dat zijn een soort dorps- of buurthuizen waar van alles en nog wat georganiseerd wordt. Ook bij gelegenheden als begrafenissen, bruiloften, grote verjaardagen etc. Deze huizen staan op de meest mooie en soms afgelegen plekken, maar we weten ze inmiddels moeiteloos te vinden, ook al ontbreekt een adres zoals wij dat in NL gewend zijn. Meestal geeft Idunn aan, als zij er zelf ooit geweest is, dat het 'bij de grote witte boerderij links naar boven de berg op is en dan het derde grote gebouw rechts'. Ons referentiekader is toch ietwat anders en je zoekt je alleen al de pleuris naar een 'groot gebouw'.....

 

Afstanden is ook zoiets; hoe vaak is het nu gebeurd dat we al na een half uur, drie kwartier rijden, denken: we zijn te ver, we hebben een afslag gemist, maar dat dan na een minuut blijkt dat we toch op het goede spoor zitten. Weer een hele opluchting als je met een zelfgemaakt vers buffet, koud en warm, op tijd de juiste locatie weet te bereiken. Zo zijn we in korte tijd snel vertrouwd geraakt met dit soort plekken en daarmee doorkruisen we de regio alsof we nooit anders gedaan hebben.

Bij aflevering op privéadressen is het nog erger. Dan heeft het adres, vrij vertaald, aanduidingen als 'heuvel, berg, baai, dal, bocht' o.i.d, of duidt het een gebied aan waar het gros van de mensen die er wonen dezelfde naam dragen. Zoek het maar uit! Nu is het nog licht, maar hoe gaat dat zometeen, als het winter is??
Slechts één keer konden we het echt niet vinden, en ja, ironie, dat was in de gemeente Kragerø waar ze straatnamen en huisnummers kennen....

De mensen kijken uit naar wat ze hebben besteld, zijn nerveus voor hun feest of wat dan ook, en zijn blij dat we er zijn. In halfbakken Noors staan we ze te woord, knikken vriendelijk, zetten het eten in de keuken of op tafel en vertrekken weer. Soms hebben ze niet eens door dat we geen Noren zijn, of vragen ze of we Deens zijn of uit Bergen (NO) (voor veel Noren een vreselijk dialect) komen. Dat beschouwen we maar als een compliment. En als dat allemaal weer achter de rug is, ontspannen weer naar huis rijden en genieten.

Regelmatig heb ik een sterke déja vu tijdens het rondrijden, de omgeving ontdekken en genieten van het onderweg zijn. Mijn taxiverleden laat me niet los, sterker nog: het komt weer terug. Nu kan ik dat combineren met het afleveren van lekkere producten waar mensen om gevraagd hebben en naar uitkijken. Soms kijk ik uit naar het bezorgen en het weer op pad gaan. Ik vind het adres wel. Geluk zit in kleine dingen.  



    

marketing & (kleuter)school

We zijn geen vormgevers of marketingspecialisten, helemaal niet. Maar hier moeten we dat wel een beetje zijn. Om een nieuwe en bredere klantenkring aan te kunnen boren voor onze producten én voor de catering - nu wordt er vooral gecaterd voor familie, vrienden, kennissen en dorpsgenoten van onze partner Idunn - zullen we ervoor moeten zorgen dat onze naam en wat we te bieden hebben meer bekendheid krijgen. En ook dat die naam een goede naam is, natuurlijk. Consequentie: terug naar de kleuterschool en naar de schoolkrant (al is er gelukkig geen sprake meer van een stencilmachine).  
Om de keuken vindbaar te maken voor klanten (er kunnen taarten en eten worden afgehaald) zijn we begonnen met het indienen van een verzoek om plaatsing van een wegwijzerbordje aan de kant van de weg in Neslandsvatn: 'Idunns Mathus' met een pijl naar het steile weggetje omhoog. Klinkt simpel, maar kost een maand of 3...
Eerder al hadden we het onvolprezen, door Geert (info@plumage.nl, voor al uw vormgevingswensen) in Nederland al ontworpen kleurige logo op de bedrijfsauto's en op de visitekaartjes laten drukken. Dat klare-lijn logo op die auto's werkt overduidelijk: als we ergens moeten bezorgen worden we door de klanten onmiddellijk herkend en dat scheelt tijd!

Vervolgens hebben we met veel fantasie, kunst- en vliegwerk een nieuwe menufolder gefabriceerd: nieuwe zelfverzonnen layout, met het logo er prominent op, en een alternatieve vormgeving. Ook voorzichtig een paar nieuwe gerechten, in de hoop dat die nieuwsgierigheid zullen wekken.

En nu we, na het festival in Skien, al bestellingen hebben gekregen voor ingemaakte augurken en potjes chutneys (het begint te lopen) moesten we ook zorgen voor een aantrekkelijke verpakking. Het is allemaal 'hjemmelaget', thuis gemaakt letterlijk vertaald, en ambachtelijk en dat soort dingen, dus dat geldt nu ook nog voor de geknutselde labeltjes en gekartelschaarde etiketjes met productinformatie.  
Er zijn wat lange avonden plakken en knippen, eindeloos en proberen en printen mee gemoeid geweest, maar met de resultaten moeten we het voorlopig even doen.
Een beetje terug naar het gevoel van de schoolkrant, en nog verder eigenlijk - de kleuterschool... Maar het heeft alles te maken met kostenbesparing: een menufolder laten ontwerpen en drukken kost veel geld, en het laten bezorgen van glazen potten ook. Daarom waren we 2 weken geleden in het plaatsje Moss, moesten we met de pont (een halfuurtje) naar de overkant van de Oslofjord, om zelf het benodigde glaswerk op te halen. Vandaar door naar Oslo voor het laten kopiëren van de menufolder - voor een copyshop zoals die in Nederland op elke straathoek te vinden is (nou ja, bijna dan, in de stad) moet je hiervandaan toch een paar uur rijden. Het loont de moeite, zolang we klein zijn.
Wel grappig om even in 'de stad' rond te lopen: ik zag voor het eerst in 4 maanden mevrouwen met júrken aan! Hoge hakken, modieuze kleren...Elegante meneren ook. En omdat de copyshop toevallig pal achter de regeringsgebouwen bleek te zitten, stonden we naast de ambassadeur van de een of andere oliestaat, die zijn businesskaartjes kwam laten maken.

 

Deze advertentie zal wel niet goed leesbaar zijn, maar het is een illustratie van hoe we ook in het plaatselijke sufferdje onze kop opsteken. Eens per 2 weken ('de krant' van Drangedal verschijnt eens per week, dus we manifesteren ons behoorlijk). 

 

 

Gisteren hebben we onze eerst augurk- en chutneybestelling (60 potten!) bezorgd bij een boerderijwinkel in het plaatsje Gvarv, iets meer dan een uur ten noorden van Drangedal. Pippi helpt mee met alles, dus ook met het klaarzetten van de potjes, al valt hij op gezette tijden overal zomaar in slaap. Zo lief, tussen de chutneys...

 

Op de terugweg vanuit Gvarv kwamen we de Henrik Ibsen tegen, een van de 2 oude schepen die vroeger dagelijks het hele Telemarkskanalen bevoeren, van Skien naar Dalen, iets van 105 km door meren en deels gekanaliseerde rivieren, met tig (17 geloof ik) sluizen om het verval op te vangen. Vorig weekend was er een marathonuitzendig op tv om die historische tocht te volgen. Meteen een soort nationaal feest, prachtig weer en massa's mensen langs de kanten, druk zwaaiend met Noorse vlaggetjes en vaak verkleed. Je verkleden, daar houden ze hier van, net zoals van muziek maken: in een omgeving waar niet zo veel gebeurt is een optreden van de plaatselijke harmonie al gauw een opwindend gebeuren. 

We konden gelukkig even de tijd nemen om het spektakel bij een van de de sluizen van dichtbij te bekijken, en koffie te drinken op een picknickplekje. Echt vakantie zit er dit jaar niet in, maar dit soort momenten zijn voor ons wel degelijk vakantiesnippers! (En waarom ik die foto's nou nooit op de goeie plaats krijg...Ik weet het niet, maar ik doe m'n best).

Ook de schoolvakantie is voorbij dus we zitten maandag overdag en donderdagavond weer in de banken met onze schriftjes. Even wennen, zeker als we de zondag ervoor fors druk zijn gerweest.

Morgen weer een buffet voor 200 man, zondag iets dergelijks. Voor een club die wij niet direct het warmste hart toedragen: de schietvereniging. Zondag is de finale van de landelijke 'Norges Cup', een grootse wedstrijd die dit jaar eindigt in Drangedal. Schieten met een geweer, in een roos ja, maar natuurlijk bedoeld om trefzeker op wild te kunnen jagen. En dat is dan een van de, voor mij althans, mindere en vooral onbegrijpelijke aspecten van Noorwegen. Zaterdag kreeg ik een lift vanuit Skien naar huis van een uiterst aimabele vrouwelijke leeftijdgenoot die enthousiast vertelde over de jacht die ze bedrijft. 'Ja, elanden, rendieren  en herten, en dan is onze vrieskast voor de winter weer gevuld!'. Dat er ooit een noodzaak en een vanzelfsprekendheid was, dat snap ik. Maar het plezier in het doden, dat blijf ik maar niet begrijpen. En dat is wel waar het schieten om gaat.

 

We buffelen door, en hopen op succes. Het blijft pionieren, maar ook genieten. En het blijft vooral genieten dat we hier echt  wonen. Iets langer dan jaar nadat we serieus begonnen te denken dat we dat zouden willen. Hoe snel kunnen dingen gaan, hoe vlug kun je iets besluiten, hoe vlot kun je afscheid nemen van alles wat je lief was. En hoe moeiteloos kun je leren houden van een ander land, een ander leven.  

Wisten wij veel. We ervaren het, nu. En dat is fantastisch.   



het festival voorbij

 

Het was een zwaar maar zinvol weekend: het grote ´eetfestival´ in Skien, genaamd Mersmak. Samen met Idunn hebben we in het stadscentrum 1 van de ca. 100 stands bemand, onder de vlag van het gemeentelijke project 'Smaken av Drangedal'. Aan dat project, gedeeltelijk gesponsord en gefaciliteerd door de gemeente, nemen 10 locale ondernemers deel. Het zijn producenten van vooral ekologische grondstoffen. Wij, Idunns Mathus, gebruiken die grondstoffen steeds meer voor de catering, maar verwerken ze ook tot produkten voor de verkoop. Ons aanbod (zie de bovenste plank op de foto) bestond bij deze gelegenheid uit potten ingemaakte augurken, zuur en zoetzuur, heel en in schijfjes, en 2 soorten chutneys. Dat laatste product is hier in Noorwegen niet echt bekend; alleen Indiase mangochutney is hier en daar te koop. Wij maken een hartige variant (voor bij vlees en kaas) en een zoetere (voor bij wild en als broodbeleg). De mensen laten proeven is van cruciaal belang, want het op de markt zetten van een relatief onbekend produkt is niet eenvoudig in Noorwegen. Men hecht verschrikkelijk aan traditionele dingen en koopt niet gauw iets nieuws (een hoog 'wat de boer niet kent'-gehalte). En daarnaast zijn Noren soms net Nederlanders: als ze iets gratis kunnen proeven, eten ze zo'n beetje een heel potje leeg, knikken tevreden - al vegen ze zich de tranen uit hun ogen - en zeggen vervolgens dat ze terug zullen komen. Dat moet dan nog steeds gebeuren....Maar tegelijkertijd is er trouwe belangstelling voor producten uit de eigen streek. Eigenlijk is dat in Nederland tegenwoordig een trend, en hier een vaste gewoonte. Wij moeten dus mikken op streekgebonden met steeds grotere vleugjes nieuw. Over uitdaging gesproken!

Mersmak is een groots opgezet en feestelijk gebeuren, dat dit jaar gelukkig bij stralend en warm weer 45.000 bezoekers op de been bracht! Het festivalterrein slingerde door de hele binnenstad, overal kon lekker worden gegeten en overal konden de meest uiteenlopende levensmiddelen worden gekocht. Op de banken aan de tafels in onze stand konden mensen warme courgettesoep krijgen, koffie drinken met een stuk honingtaart erbij, en een bordje 'Smaken av Drangedal' eten: een menu samengesteld met hapjes van wat er in Drangedal wordt geproduceerd. Vis, vlees, groenten, fruit, eieren, brood.

 

Voor de gelegenheid hadden we een tapvergunning gekregen, zodat we ook bier konden serveren - ekologisch natuurlijk, en gebrouwen in Skien.

Alles verliep in goede orde. Natuurlijk belandde een onhandig gepresenteerd stuk taart ondersteboven op de keien, liep de kraam half onder water omdat een van ons goedbedoelend het koffiezetapparaat vulde, dat al gevuld wás, en moesten we de toonbank ontruimen omdat een omgevallen kop koffie alles bruin had gekleurd. Natuurlijk hebben we in de drukte vergeten te turven hoeveel we van alles hebben verkocht, en hebben we soms verkeerde prijzen op de kassa aangeslagen, maar ach, we zijn beginnelingen. Henk en ik dan; onszelf omscholende voormalige ambtenaren in een ander land. Zo gek doen we het nog niet, maken we onszelf maar wijs... En ruimte voor humor was er - we hebben wat af gelachen met z'n drieën.

 

Al met al was het een logistiek gecompliceerd gebeuren en een behoorlijke opgave om alles voorbereid te krijgen! Voor het koel houden van de waren mochten we gelukkig 2 koelvitrines kunnen lenen van de pluimveeboer van Holte Gård (ook deelnemer aan Smaken av Drangedal, maar zelf niet aanwezig op het festival). We konden ze vervoeren in een van zijn koelwagens, die 's nachts op het terrein mocht blijven staan. Daardoor hadden we tijdens het festival de beschikking over flink wat koelruimte voor de voorraden. En Henk bestuurde die bus zonder mankeren, alsof hij dat al jaren doet. De festivaldagen duurden officieel van 10.00 tot 20.00; onze werkdagen begonnen om 5.30 uur en eindigden om 22.00...Maar voorzichtig succesvol kunnen we deze investering zeker noemen. Niet alleen omdat we aardig wat hebben verkocht, maar vooral omdat we een aantal winkeliers hebben ontmoet die onze produkten willen gaan verkopen en veel mensen hebben gesproken die op de een of andere manier belangstelling hebben voor wat we doen en van plan zijn. Onze nieuwe menufolder (daarover later meer) heeft daarin ongetwijfeld een rol gespeeld. We hebben ons laten zien en het Mathus gepresenteerd - marketing heet dat. En daaraan zullen we nog flink moeten werken, want marketing is niet zo'n Noors ding.

Gesloopt maar voldaan waren we zondagmorgen alweer druk met het afleveren van lapskaus (nationaal feestgerecht) voor een feest van 200 man (Henk) en het opruimen en schoonschrobben van de keuken (ik). Pfffff...

Thuis wacht ons dan weer een nieuwsgierig aagje, dat als een soort minibrommertje tekeergaat als we eenmaal binnen zijn.

 

En eigenlijk wil het monstertje zo langzamerhand wel heel erg graag de wereld buiten ontdekken - balancerend op de balkonrand (wat mij 3 x per dag de hik van schrik bezorgt), aan het aanstellerige tuigje dat ik heb aangeschaft om hem daaraan te laten wennen aan buiten zijn. Stads, nuffig en overdreven angstig van mij, maar het werkt wel. Zo heeft hij zelfs het 'in een dode boom klimmen' al ervaren, hier in onze tuin.
 

 

En dan hebben we woensdag ons voorlopig laatste bezoek verwelkomd: Marjorie en Theo hebben de laatste avond en nacht van hun vakantie nog even bij ons doorgebracht. Fijn om ze te zien, heerlijk om te horen dat ze in al die 10 jaar Noorwegenvakanties nog nooit zulk mooi weer hebben gehad. Vreemd om ze uit te zwaaien - er is telkens een leeg gevoel als iemand is vertrokken, ook al wonen we hier pas 4 maanden. Tijd om daarover na te denken hebben we niet. Veel te druk met ons nieuwe leven. Precies zoals we wilden.  



NIeuwe kansen en onthaasten

We zijn met wat nieuws bezig in de keuken, naast het verzorgen van de reguliere bestellingen: verse augurken inmaken. Henk en Piet hebben op Drangedals Gartneri namelijk een grote oogst aan ekologisch geteelde augurken, waarmee wij willen proberen iets te doen. Zure en zoetzure augurken maken dus. Nooit eerder gedaan en vreselijk leuk om te doen. Het is ook spannend omdat je het resultaat pas een aantal weken later kunt proeven. Dus of je het juiste kruidenmengsel en de juiste verhouding azijn - water te pakken hebt, is eerst gokken en hopen dat je niet een hele partij weg kunt mikken omdat het toch niet helemaal je dat is. Het schrikbeeld is dat als je een pot na een aantal spannende weken open maakt, je de tranen in de ogen springen en dan niet van geluk...

Normaal gesproken zijn de augurken het best op smaak na 6 tot 8 weken. Zolang kun je toch niet wachten? De eerste lichting hebben we op 20 juli gemaakt en daarmee ging ik samen met Henk van Drangedals Gartneri op 6 augustus aan de rit naar Oslo en omstreken. Om dit nieuwe product, samen met een paar potjes verschillende chutneys aan te prijzen bij een aantal groothandels in ecologische producten. De dag erop zelf maar eens een pot opengemaakt van de augurken die we daar hebben achtergelaten om te laten proeven. Na nog geen 3 weken was het resultaat verbluffend, al schijn je dat nog steeds niet zelf te mogen zeggen. Verrekte lekker, met een heerlijke knak! Wat een opluchting!! Nu verder met verschillende smaakvarianties die we opslaan in de oude, niet meer in gebruik zijnde winkel onder ons huis. De prachtige schappen van dit mooie pand worden daarmee weer in ere hersteld, tot plezier van de eigenaar annex buur annex inmiddels vriend. Het zijn nu al ruim 230 potten, hele augurkjes (klein) en in schijfjes gesneden grote exemplaren staan te wachten om verhandeld te worden.
Een ouderwets apparaat om de er prijsjes op te plakken ontbreekt nog, maar ik waan me zo weer terug in de kruidenierswinkel van tante Cor en oom Tabe in Harlingen. Het zit in de genen, ik kan er niks aan doen!
Inmiddels hebben twee groothandels interesse getoond in de augurken en de chutneys, mits we ze kunnen leveren met het eko-keurmerk, hier Debio genoemd. Daar gaan we dus achteraan. Wie weet kunnen we ze dan volgend seizoen in behoorlijke aantallen op de markt brengen. Door de Gartneri zijn beiden ook al op de boerenmarkt in Kragerø voorzichtig aan de man gebracht: uitverkocht! 
De rest van de potten staat nog te rijpen, of hoe noem je dat eigenlijk?
Volgend weekend zijn het producten die we, naast andere dingen, gaan verkopen op een groot 'eetfestival' in Skien, zo'n 40 km hiervandaan. Het begin van iets moois? We gaan het zien.

Gelukkig is er naast de drukte van de afgelopen weken ook af en toe tijd om te ontspannen/onthaasten, 'avslappe' heet dat hier.
Olav en Else, onze buren, wijzen ons daar keer op keer op en geven het goede voorbeeld door elke dag, elke week buiten te zijn en 'iets' te doen wat past bij de tijd van het jaar. Deze week werden we uitgenodigd om met hun prachtige traditionele houten sloep op 'sopptur' te gaan. Dat wil zeggen dat we op paddenstoeljacht gingen in het bos, op twee eilandjes in het meer waar wij aan mogen wonen.

Na een ontpannen spoedberaad gingen we vol goede moed op pad in deze wonderschone omgeving.








Hoewel het resultaat mager was (dit voorjaar heeft teveel regen en te weinig zon gehad, daardoor zijn er minder paddestoelen, blauwe bessen, frambozen etc. dan normaal) hebben we van 6 uur tot half 10 's avonds genoten van een geweldig mooie avond in een gebied dat onze achtertuin lijkt te zijn. De gevonden cantarellen hebben we vandaag gebruikt in een heerlijke wildstoofschotel. Nog mooier was het om te genieten van het leven, elkaars gezelschap en te klinken op onze vriendschap. Soms is het nog onwezenlijk, maar we wonen hier, zijn thuis en blijven hier. Skol!